De Franse departementen spelenderwijs onthouden
Als kind vond ik het leuk om de twee laatste cijfers te onderscheiden op een Franse kentekenplaat. Anders dan in Nederland is het in Frankrijk sinds 1950 de gewoonte om met die laatste cijfers te laten zien uit welk departement een Franse inwoner komt. Jammer genoeg is het niet meer zo, dat als men verhuist of een tweedehandsauto uit een ander departement aanschaft, dat je dan een nieuw kenteken krijgt. Enfin, als kind merkte ik dus dat die nummers om de zoveel kilometer langzaam veranderden op de tegemoetkomende of geparkeerd staande voitures. Dan reden we weer een nieuw departement binnen, kwam ik achter. Al snel voegden die getallen zich samen met de bijpassende Franse provincies in mijn hoofd. Als volwassene, met soms een broodnodige leesbril, vind ik het minder leuk, dat die cijfers nu veel kleiner in een blauw vakje op het kenteken staan. Maar goed, met een beetje bumperkleven, kom je er ook achter…. Die leesbril heb ik tegenwoordig ook hard nodig als ik neus in mijn geliefde Michelin wegenatlas, die inmiddels helemaal kapot veel gebruikt is. Als ik op die pagina’s kijk, komen de wegen, bergen, rivieren, kastelen en bossen voor mijn ogen tot leven. Dat is toch veel mooier dan de satelliet gestuurde navigatiesystemen? Ok, ik moet toegeven, die zijn wel vaak handiger, vooral als je systeem zelf de route omgooit als er ergens een opstopping of wegafsluiting is. Maar mijn reis begint toch echt met de papieren wegenatlas.
Theoretisch staan 97 Franse departementen min of meer op alfabetische volgorde, maar in het land liggen ze overal verspreid, vaak als gevolg van de loop van één of meerdere rivieren of een ooit ontstaan gebergte. Corsica is gesplitst in twee delen en is een groot eiland ten westen van Italië. Vijf departementen liggen ver buiten Europa, namelijk op de Franse Antillen (Martinique 972 en Guadeloupe 971), in de Indische Oceaan (Réunion 974 en Mayotte 976) en in Zuid-Amerika (Guyana 973). Rondom Parijs (75) bijvoorbeeld, klopt het alfabet niet meer, omdat deze departementen er later bij zijn gekomen. Hun plaats in het alfabet was al vergeven.
De afstanden Nederland-Frankrijk die ik noem, zijn altijd met een beetje Franse slag gemeten vanaf mijn, centraal gelegen, woonplaats Gouda.
Frankrijk is onderverdeeld in 18 bestuurlijke regio’s, die op hun beurt weer verdeeld zijn in departementen, arrondissementen, kantons en gemeenten. De eerste twee cijfers van de postcode van een plaats komen ook weer overeen met het departement waar die gemeente zich bevindt.
Ik ben een tikkie autistisch, dus ik zal de departementen op volgorde van nummer beschrijven, zodat de opeenvolgende getallen min of meer het alfabet volgen, maar niet de ligging in het land. Daardoor zal er veel variatie in landschap op de opeenvolgende pagina’s zijn en verder zien we wel wat we onderweg tegenkomen.
On y va!
